Zochers

J.D. en L.P. Zocher, Ontwerp voor Dordtwijk te Dordrecht, 1852 (Coll. Bibl. Wageningen UR).
J.D. en L.P. Zocher, Ontwerp voor Dordwijk te Dordrecht, 1852 (part. coll.)

Tot de van oorsprong Duitse familie Zocher behoren vier architecten die zich allen ook in de landschapsarchitectuur hebben bekwaamd: Johann D. Zocher sr. (1763-1817), zijn zonen Johan (Jan) D. Zocher jr. (1791-1870) en Carel (Karel) G. Zocher (1796-1863), en Louis P. Zocher (1820-1915), zoon van Jan D. Zocher jr.

Zocher jr. ontwikkelde zich tot een van de meest bekende tuinarchitecten van Nederland. In de dagen van de Zochers bestond er nog geen scherpe scheiding tussen architectuur en landschapsarchitectuur, waardoor in het werk van de Zochers een ideale relatie tussen gebouw en omgeving zichtbaar is. Helaas zijn veel originele ontwerpen van de Zochers verloren gegaan. Er is geen bureau-archief van de Zochers overgeleverd. Wel zijn ons eigendomspapieren betreffende de kwekerij Rozenhagen ter inzage gegeven. De laatste jaren verschenen enkele publicaties, maar veel meer over hun tuin- en landschapsarchitectonische werk is er nog niet boven water gekomen. We blijven ons onderzoek naar hun werk voortzetten.

J.D. en L.P. Zocher, Ontwerp tot voltooiing van het Park te Rotterdam, 1861 (Coll. Bibl. Wageningen UR).
J.D. en L.P. Zocher, Ontwerp tot voltooiing van het Park te Rotterdam, 1861 (coll. Stadsarchief Rotterdam)

Carla Oldenburger heeft (later samen met Juliet Oldenburger) enkele artikelen over de Zochers of over één van hen geschreven. Zie voor de artikelen, waaronder het recente artikel over Zocher jr. in België  ,  de literatuurlijst van Carla Oldenburger. Daarnaast is gebleken dat praktische (restauratie-)opdrachten aan historische Zochertuinen en -parken ons veel kunnen leren over de essentie en de bedoeling van hun bijzondere werken.

Perfecte illusie? Schetsen van Jan D. Zocher jr. voor een grafveld (l.) en een villapark (r.). Tekeningen, bestemd voor de publicatie Landelijk Bouwkundige Ontwerpen (aangekondigd in 1834/1835, maar nooit verschenen).
Schets van Jan D. Zocher jr. voor een villapark. Tekening bestemd voor de publicatie ‘Landelijk Bouwkundige Ontwerpen’, ca. 1835 (coll. Het Nieuwe Instituut Rotterdam)

Net als de inventarisatie van en het onderzoek naar het werk van Dom van der Laan loopt dit project al vele jaren. Het onderzoek is zo omvangrijk en tegelijk is er zo weinig archiefmateriaal bewaard gebleven, dat conclusies trekken over de manier van werken en het door hen toegepaste plantensortiment erg moeilijk is en blijft. Onze bevindingen zijn d.m.v. een PDF-bestand Zochers online  (7 MB) voor iedereen te lezen en te raadplegen. Het is een bundeling van de ons bekende gegevens tot heden. Stap voor stap wordt deze tekst tot een leesbaar boek uitgewerkt. De teksten zijn als vóórpublicatie van een Zochercompendium van de auteurs Carla en Juliet Oldenburger te beschouwen. We ontvangen aanvullingen en reacties graag via onze Contact-pagina.